Archiwa tagu: Môłí princ

„Môłí princ”: rozdzél III (przeczytaj i odsłuchaj fragment)

Oddaję Czytelnikom trzeci rozdział tłumaczenia. Poprzednie rozdziały można znaleźć tu:

I rozdzél
II rozdzél

moli princ1wioldzi

Przeczëtéj a pòsłëchéj na wëjímk / Przeczytaj i odsłuchaj fragment Czytaj dalej „Môłí princ”: rozdzél III (przeczytaj i odsłuchaj fragment)

„MÔŁÍ PRINC”: rozdzél II (przeczytaj i odsłuchaj fragment)

Le petit prince Antoina de Saint-Exupéry’ego to klasyka światowej literatury. Przeczytaj rozdział drugi kultowego Môłéwò princa w tłumaczeniu  na język kaszubski. Przeczytaj także rozdział pierwszy i dowiedz się więcej o przekładzie tutaj.

moli princ1wioldzi

Przeczytaj i odsłuchaj fragment


II

   Tak jô żíł sóm, bez njikòwù, co bë móg se mnõ tak echt pògadac, jaż do té awarëjé na Saharze przed szesc latamí. Njico sã skazëło w mòjím mòtorze, a że jô nji mjôł sobõ anjé mechanjika, anjé pasażerí, jô mùszíł spróbòwac dëcht sóm zrobjic tã żímkõ reparacëjõ. To bëła do mje sprawa smjirce abò żëwòta. Jô mjôł wòdã do pjicô ledwje na wòsmë dnjí. 

   Téj ten pjirszí wjeczór jô wùsnõł na pjôskú, tësõc mjíl wòd zém wòd człowjeka zamjeszkónëch. Jô béł samòtnjészí jak rozbjitk na tratwje westrzódkú wòcéanë. Téj przedstawjitaż so mój zôdzíw, cjéj pòrénë wòcúcíł mjã ten smjészní głosk. Wòn rzek:
   – Nóce le… nacéchúj mje baranka!
   – É?!
   – Nacéchúj mje baranka.

   Skòk jem na prosté nodzji cjéjbë jô béł wòd pjorëna trafjoní. Mòcno przecar jem wòczë, dobrze sã rozezdrzôł wkół ë wòbôczíł môłéwò bówkã, dosc wòsoblëwéwò, pòwôżno sã mje przëzérajõcë. Tútak je ten nôlepszí jewò wëmalanjc, chtëren (pòzdnjé) mje sã nacéchòwac dało.
2a
Le mój céchùnk, to je klôr, je wjele mjé szëkòwní jak sóm mòdel. Njic zó to nji mògã. Jô béł znjechãconí przez wùstnëch do malarscjéwò warkù cjéj jô béł szesc lat ë jô nji mjôł sã nawùczoné njic jinéwò céchòwac jak zamkłé znjíje bóa a wòtemkłé znjíje bóa.

   Jô zdrzôł nó ten wùkôzk wòczama wjeldzjima wòd zadzëwòwanjô. Nje zabaczëta, co jô béł tësõc mjíl wòd zamjeszkónëch rejonów. A jednak mój môłí bówka sã nje zdôwôł bëc zabłõdzoní ënjé mrzõcí wòd zmãczenjô, ënjé głodã padłí, ënjé pragłí, ënjé na smjirc wùrzasłí. Czësto nje wëzdrzôł za dzeckã zgùbjoním westrzódkã pùscëznë, tësõc mjíl precz wòd cëwjilízacëjé. Cjéj w nédze mje sã wùdało co wësłowaczëc, jô do nje rzek:
   – Le… ceż të tú chcesz?
   A wòn pòwtórzíł grzecznje, le barzo pòwôżno:
   – Nóce le… nacéchúj mje baranka…

   Cjéj tajemnosc chwjile nas wòsamãtô, anjé sã nje dzírzímë nje pòsłëchac. Chòc zda sã mje to tak absurdné tësõc mjíl wòd zamjeszkónëch placów ë w njebezpjekú smjirce, wëcíg jem z tasze sztëk papjórë a pjóro. Le téj jô sã wòmëslíł, że mjôł jem sztúdérowóné przeważnje geografjijõ, historëjõ, rechùncji a gramatikã ë jô rzek mòjémù bówce (përznã gòrzkò), że jô doch nje wùmjejã céchòwac. Wòn mje wòdrzek:
   – To nje je njic. Nacéchúj mje baranka.

   Że jô njigdë nji mjôł baranka céchòwóné, zrobjíł jem mù jeden wòd nëch jedúrnëch dwúch céchùnków, chtërnë jô pòtrafjíł. Ë jô béł czësto wòd se, cjéj wùczúł jem jewò gôdajõcë:
   – Njé! Njé! Jô njechc élefanjta we znjíjí bóa. Bóa je wòkrop njebezpjecznô, a élefanjtë sõ barzo njewòklëczné. Kòle mje wszëtkò je môłé. Mje je trzébno baranka. Nacéchúj mje baranka.
   Tak téj jô nacéchòwôł.2b

      Wòn baczlëwje zdrzôł, a téj:
      -Njé! Túten je jú barzo krãczní. Zrobji jinszéwò.
      Tak jô zrobjíł:2c

      Mój drëch sã zasmjôł cëchò ë dobrotlëwje:
      – Kò zdrzë, to nje je barank, to je ten baran. Wòn mô rodzji…

      Tak jô zrobjíł mój céchùnk na nowò:2d

   Le tewò wòn nje chcôł tak jak tëch seszłëch:
   – Túten je za stôrí. Jô chcã baranka, co bdze dłúgò żíł.

   Téj mòja cyrzplëwòsc bëła do kónjca, jô mùszíł sã pòspjôc a zaczíc rozkrãcac mój mòtór, tak jô naszmagrowôł hewò ten céchùnk:2e

   Ë wòdrzek jem:
   – To je skrzínka. Ten barank, co të wò chcesz, je bënë.
Jak jô béł zadzëwòwóní, ga wùzdrzôł jem jak wòczë méwò môłéwò sãdzéwò jaż tak zablãkrowałë:
   – Je dëcht tacjí jak jô chcôł! Mëslísz të, co tacjí barank brëkùje wjele trôwë?
   – A co?
   – Bò kòle mje wszëtkò je malíncjé…
   – To gwës sígnje. Jô móm nacéchòwóné czësto môłéwò baranka.
   Wòn przëkłónjíł swòjã głowã do céchùnkù:
   – Tacjí môłí to wòn nje je… wéjle! Wòn wùsnõł…
Prawje tak jô pòznôł môłéwò princa.

Słowôrzk:

dëcht zupełnie
njico
 coś
mòtór silnik
żímcjí trudny
wòcúcëc obudzić
wòmëslëc sã przypomnieć sobie
wëmalanjc portret
wùrzasłí przerażony
pùscëzna pustynia
w nédze w końcu
dzírzëc sã odważyć się, śmieć
njewòklëczní nieporadny
krãczní schorowany
szmagrowac gryzmolić
zabklãkrowac zaświecić, zabłyszczeć

 

„Môłí princ”: Mały książę przemówi po kaszubsku (odsłuchaj i przeczytaj fragment)

O tłumaczeniu

Le petit prince Antoina de Saint-Exupéry’ego porwał serca czytelników, małych i dużych, na całym świecie. To także jedna z najchętniej tłumaczonych książek na języki obce. Mimo że wydana w 1943 roku, do dziś nie doczekała się przekładu na język kaszubski. Dajmy zatem Môłémù princë  wreszcie nas oczarować w języku ojczystym.

Przekład, nad którym pracuję, dokonywany jest bezpośrednio z języka oryginału. Przygotowując się do niego, przeczytałem Môłéwò princa po francusku i po czesku – dla porównania przekładu na inny język słowiański. Przy pracy korzystam też z tłumaczeń na angielski i holenderski, aby podejrzeć jakie strategie i rozwiązania w niektórych fragmentach stosowali inni tłumacze. Polskiego tłumaczenia nie używam wcale, możliwość robienia bezwiednych kalk językowych mogłaby jedynie zaszkodzić tłumaczeniu.

moli princ1wioldzi

To mój największy dotychczas przekład, wcześniej na kaszubski tłumaczyłem tylko fragmenty książek, artykuły oraz wywiady – z duńskiego, czeskiego, angielskiego i dolnołużyckiego (dostępne tu). Już na chwilę obecną większość Môłéwò princa jest przetłumaczona. Będę się starał systematycznie udostępniać nowe fragmenty i opublikować jeszcze przed wydaniem całości kilka pierwszych rozdziałów.

W zapisie uważam za konieczność powrócić do niektórych rozwiązań stosowanych przez pisarzy skupionych wokół pism Bënë i buten, Przyjaciel Ludu Kaszubskiego, a w dużym stopniu także Zrzesz Kaszëbskô oraz przez m.in. Aleksandra Majkòwscjéwò w oryginalnym wydaniu Żëcô i przigód Remusa. Z tą różnicą, że samogłoski nosowe zapisuję konsekwentnie jako ã, õ, a dawniejsze kj, gj jako cj, dzj. Ponadto, dla dialektu północnego, który jest mi najbliższy i w którym mój przekład jest napisany, notuję nielabializowane i przednie ú jak w słowach búten, kúr, tú czy gbúr oraz przymknięte przednie í jak w słowach sín, dzís albo pjísze. W kwestii fleksji opieram się przede wszystkim na normie zaproponowanej przez dra F. Lorentza w Kaschubische Grammatik.

Przeczytaj i odsłuchaj fragment

I

   Cjéj jô béł szesc lat, jedním razã jô wjídzôł jeden bëlní wòbrôzk, ten béł w tí knídze wò bòrowjiznje, co sã nazéwa «Prôwdzëwé Pòwjesce». Nó njím bëła znjíja bóa, jakô żarła swòjã wòpjôrã. Hewò tú je kòpjô wòd newò céchùnkù.

   W ní knídze stojało: «Znjíje bóa pòłíkajõ swé wòpjôrë w całoscí, bez dzegwjenjô. Pòtemù nji mògõ sã rëchac a spjõ szesc ksãżëcí ë trawjõ.»

   Barzo jem mëslíł wò przëgòdach w dżunglí a na wòstatk jô céchòwôł swój pjirszí céchùnk. Ten béł tacjí:

sombrero

   Jô pòkôzôł tím wùstním na mój méstersztëk a pítôł sã jím, ażlë wònjí strach dostelë. Tí wòdrzeklë: «Czemùż më bë mjelë tewò kłobùka strach mjec?»

   Na mòjím céchùnkú nje béł żóden kłobùk. Tã bëła jedna znjíja bóa, co dzegwjiła élefanjta. Tak jô céchòwôł wnãtrznosce né znjíje, że tí wùstní bë to zrozmjôc mòglë. Jím wjedno mùszí wszëtkò wëtłomaczëc. Mój drëdzjí céchùnk wëzdrzôł tak:

boa

   Tí wùstní mje doradzëlë wòprzestac céchòwanjô wòtemkłëch ë zamkłëch znjíj bóa a wjicé sã zajinteresowac geografjijõ, historëjõ, rechòwanjím a gramatikõ. Téj prawje, cjéj jô béł szesc lat stôrí, jô njechôł swój sprasní szos malarscjí. To njepòwòdzenjé céchùnkù numer 1 a céchùnkù numer 2 mjã znjechãcëło. Tí wùstní njigdë samí njick nje rozmjejõ, a dzecë to mãczí jím dërchejncú wszëternôstkò tłomaczëc.

   Tak jem so mùszíł jinszí wark wëbrac ë jô sã nawùczíł z flígrã latac. Jô wòblejcôł wnetka ten całí swjat, a geografjijô – to je prôwda – zacht mje pòmògła. W wòkamërgnjenjím jô wjedzôł rozwjidzec Chjinë wòd Arízonë. To je wòkrop przëgódné, cjéj chto w nocí zabłõdzí.

   Jô pòznôł w swòjím żëcím téż fùl wôżnëch lëdzí. Wjele jem żíł mjedzë wùstnëmí a z blëza nó njich wzérôł. Ale mòjã wùdbã wò njich jô nje mjenjíł. Cjéj jô trafjíł jednéwò, chtëren mje sã wjídzôł dosc pòchwatní, wjedno jô zrobjíł ten eksperimanjt z céchùnkã numer 1, jacjí jô wjedno wòtrzímôł przë se. Chcôł jem sã doznac, czë pò prôwdze tak rozëmní béł. Ale kòżden mje rzek: «To je ten kłobùk». Tak jô nje pòwjadôł z njimí wò znjíjach bóa, anjé wò bòrowjiznach, anjé wò gwjôzdach. Jô gôdôł wò brëdżú, gòlfje, pòlítice a szlípsach. A tí wùstní bëlë rôd, że pòznelë tak rozsõdnéwò człowjeka.

Słowôrzk:

bòrowjizna pralas, las pierwotny
pòwjesc opowiadanie
wòpjôra ofiara
céchùnk rysunek
dzegwjenjé przeżuwanie
wùstní dorosły
kłobùk kapelusz
sprasní wspaniały
szos tu: kariera
dërchejncú wciąż, bez ustanku
wark zawód
przëgódní przydatny
wùdba tu: zdanie, opinia
pòchwatní pojętny, rozgarnięty

Przeczytaj rozdział II.